इंधनाची ही लढाई प्रत्येक भारतीयाने जिंकायची आहे!आपला पुढाकार, देशाला देईल मोठी शक्ती!"

 

 

भारतात इंधन आणि एलपीजी पुरवठा सुरक्षित; अफवांवर विश्वास ठेवू नका:

सध्याच्या जागतिक भू-राजकीय तणावाच्या पार्श्वभूमीवर भारतात इंधन टंचाई निर्माण होईल, अशी भीती नागरिकांमध्ये पसरली आहे. मात्र, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि केंद्रीय पेट्रोलियम मंत्री हरदीप सिंग पुरी यांनी देशाला आश्वस्त केले आहे की, भारताकडे पुरेसा साठा असून पुरवठा साखळी पूर्णपणे सुरक्षित आहे.

एलपीजी बुकिंगमध्ये वाढ, पण साठा पुरेसा

युद्धजन्य परिस्थितीमुळे निर्माण झालेल्या घबराटीमुळे एलपीजी बुकिंगमध्ये मोठी वाढ झाली आहे. युद्धापूर्वी दररोज सरासरी ५५.७ लाख सिलिंडर बुक होत होते, तो आकडा आता ७५.७ लाखांवर पोहोचला आहे. दररोज सुमारे २० लाख सिलिंडरची ही वाढ 'पॅनिक बुकिंग'मुळे झाली आहे.

 

सत्य परिस्थिती: देशातील २५,००० वितरकांकडे पुरेसा साठा आहे.

पुरवठा साखळी: जरी 'स्ट्रेट ऑफ होर्मुज'चा मार्ग विस्कळीत झाला असला, तरी भारताने अमेरिका, कॅनडा आणि रशियासारख्या देशांकडून आयात वाढवून पर्यायी मार्ग शोधले आहेत.

उत्पादन: गेल्या पाच दिवसांत एलपीजी उत्पादनात २८% वाढ करण्यात आली आहे.

 

PNG, CNG आणि पेट्रोल-डिझेल पुरवठा स्थिर

घरगुती पुरवठा: ९ मार्च २०२६ च्या आदेशानुसार, घरगुती PNG आणि वाहनांसाठीचा CNG पुरवठा कोणत्याही कपातीशिवाय सुरू राहील.

पेट्रोल-डिझेल: भारताची तेल शुद्धीकरण (Refinery) क्षमता २५८ दशलक्ष मेट्रिक टन असून सर्व रिफायनरीज १००% क्षमतेने काम करत आहेत. त्यामुळे पेट्रोल-डिझेलची कोणतीही कमतरता नाही.

कोळसा पुरवठा: औद्योगिक ग्राहकांसाठी कोल इंडियाला अतिरिक्त कोळसा उपलब्ध करून देण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.

 

अफवा पसरवणाऱ्यांवर कडक इशारा

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी स्पष्ट केले की, काही लोक राजकीय स्वार्थासाठी किंवा नफेखोरीसाठी एलपीजीबाबत भीती पसरवत आहेत. अशा लोकांवर कठोर कारवाई केली जाईल. २०१४ मध्ये देशात १४ कोटी गॅस कनेक्शन होते, आज ती संख्या ३३ कोटींच्या पार गेली आहे, त्यामुळे पायाभूत सुविधा भक्कम आहेत.

 

गॅस सिलिंडर बुक होत नाही? वापरा 'या' ४ सोप्या पद्धती

 

गॅस बुकिंगची विंडो २१ दिवसांवरून २५ दिवस केल्यामुळे आणि फोन लाईन्स व्यस्त असल्यामुळे अडचणी येत असल्यास खालील पर्यायांचा वापर करा:

पद्धत	Indane (इंडेन)	Bharat Gas (भारत गॅस)	HP Gas (एचपी गॅस)
WhatsApp	मेसेज 'REFILL' - 7588888824	मेसेज 'Hi' - 1800224344	मेसेज 'Book' - 9222201122
SMS	मेसेज 'REFILL' - 7718955555	मेसेज 'LPG' - 7715012345	अधिकृत नंबरवर SMS करा
Missed Call	8454955555	7710955555	9493602222
Mobile App	UMANG, Paytm, PhonePe, Amazon Pay किंवा कंपनीचे स्वतःचे ॲप वापरा.

 

महत्त्वाचे आवाहन

·       विनाकारण सिलिंडर साठवून ठेवू नका.

·       शहरी भागात २५ दिवस आणि ग्रामीण भागात ४५ दिवसांच्या अंतरानेच बुकिंग स्वीकारले जाईल.

·       सोशल मीडियावरील अपुऱ्या माहितीवर विश्वास ठेवण्याऐवजी अधिकृत सरकारी निवेदनांवर लक्ष द्या.

 

गॅस लवकर संपतो?स्वयंपाकघरातील सवयी बदला; सिलिंडर जास्त दिवस टिकवा

भारतातील काही शहरांत एलपीजीचा तुटवडा जाणवते, त्यामुळे घरगुती पातळीवर गॅस बचत करणे अत्यंत महत्त्वाचे झाले आहे.घरगुती स्वयंपाक, गिझर, सतत उकळणारे पाणी इ. कारणांनी सिलिंडर लवकर संपतो; पण योग्य सवयींमुळे तो महिने टिकवता येऊ शकतो.

गॅस लवकर संपण्याची प्रमुख कारणे

• भांड्यावर झाकण न ठेवता स्वयंपाक करणे – उष्णता बाहेर जाऊन वेळ आणि गॅस दोन्ही जास्त लागतात.
• चुकीचा बर्नर वापरणे – लहान भांडे मोठ्या बर्नरवर किंवा मोठे भांडे फार छोट्या बर्नरवर ठेवणे.
• न भिजवलेले कडधान्य, चणे, राजमा थेट गॅसवर शिजवणे – वेळ आणि गॅस दोन्ही दुपटीने वाढतात.
• घाणेरडे, अडथळे असलेले बर्नर – ज्वाळा तिरक्या होतात, उष्णता वाया जाते, गॅस अनुत्पादक जळतो.
• सर्व साहित्य तयार होण्याआधीच गॅस सुरू करणे – भाज्या चिरताना, मसाले गोळा करताना गॅस विनाकारण चालू राहतो.​
• नेहमी प्रखर आचेवर स्वयंपाक – अन्न जळण्याचा धोका वाढतो, गॅसचा वापरही अपेक्षेपेक्षा जास्त होतो.​

 

 गॅस बचतीसाठी उपयोगी सवयी

स्वयंपाकपूर्व तयारी

• सर्व साहित्य आधी तयार करा – चिरणे, धुणे, मसाले मोजणे पूर्ण झाल्यावरच गॅस पेटवा.​
• कडधान्य, चणे, राजमा, तांदूळ काही तास किंवा रात्रभर भिजत ठेवा; त्यामुळे ते लवकर शिजतात आणि गॅसची बचत होते.

स्वयंपाक करताना

• शक्य तिथे प्रेशर कुकरचा वापर करा; दाल, चणे, राजमा, भात, काही भाज्या कुकरमध्ये कमी वेळात शिजतात.
• भांड्यावर नेहमी झाकण ठेवा; उष्णता आत राहते, अन्न लवकर शिजते आणि सिलिंडर जास्त दिवस टिकतो.
• अन्न उकळी आल्यावर आच मध्यम किंवा मंद करा; मध्यम आचेवर अन्न चांगले व समान शिजते आणि गॅसही कमी खर्च होतो.
• भांड्याच्या आकाराला साजेसा बर्नर वापरा; योग्य बर्नर निवडल्यास उष्णतेचा अपव्यय टाळता येतो.

स्वच्छता आणि देखभाल

• गॅसचे बर्नर, ज्वाळा येणारी छिद्रे नियमित साफ करा; त्यामुळे निळसर समसमान ज्वाळा मिळते आणि गॅस कमी खर्च होतो.
• गॅस स्टोव्हभोवती तेलकट थर, अन्नकण राहू देऊ नका; स्वच्छ पृष्ठभागावर उष्णता अधिक कार्यक्षमतेने वापरली जाते.​

 छोट्या सवयी – मोठा फायदा

• पाणी, दूध, चहा उकळताना आवश्यक तेवढेच पाणी वापरा; जास्त पाणी उकळण्यासाठी अतिरिक्त गॅस लागतो.​
• शक्य असेल तिथे एकाच वेळी जास्त प्रमाणात स्वयंपाक करा (बॅच कुकिंग); वारंवार गॅस पेटवण्याचा वेळ वाचतो.​
• एलपीजीसोबत सौर कुकर, इंडक्शन प्लेट, थर्मॉस फ्लास्क वापरल्यास रोजचा गॅस वापर कमी होतो.​

संकट काळातील संयम, सहकार्य आणि राष्ट्रीय कर्तव्य

प्रत्येक संकट हे केवळ आव्हान नसते, तर ते समाजाला आरसा दाखवणारे एक निमित्त असते. संकटाच्या काळात आपण कसे वागतो, यावरच त्या परिस्थितीची दाहकता किती असेल हे ठरत असते.

संकटाच्या वेळी आपण कोणती भूमिका निवडतो, यावरच राष्ट्राचे नैतिक सामर्थ्य ठरते. हे संकट म्हणजे आपल्या मूल्यांची तपासणी करण्याची एक संधी आहे. जर प्रत्येक भारतीयाने इंधन बचतीचा आणि संयमाचा मंत्र जपला, तर कोणतीही टंचाई आपले मनोबल खच्ची करू शकणार नाही.

निष्कर्ष – “बचत हीच निर्मिती”

आंतरराष्ट्रीय अस्थिरतेच्या पार्श्वभूमीवर इंधन बचत ही केवळ घरगुती नव्हे तर राष्ट्रीय कर्तव्य आहे.​स्वयंपाकघरातील या साध्या, पण शिस्तबद्ध सवयी अवलंबल्यास तुमचा एलपीजी सिलिंडर पूर्वीपेक्षा अनेक दिवस जास्त टिकू शकतो आणि महिन्याचा खर्चही लक्षणीयरीत्या कमी होऊ शकतो.