#सोशल मीडिया: मुलांची गरज की व्यसन?सामाजिक संपर्क की संकट?

 

सोशल मीडिया म्हणजे वैयक्तिक फोटो, व्हिडिओ, प्रतिक्रिया आणि छोटी मोठी साध्यी यांचा साठा. हे सर्व साधेपणाने वाटले तरी ‘लक्ष वेधून घेण्याची’ ही सवय कधी व्यसनात परिवर्तीत होते, याची कल्पनाही येत नाही. नकार ऐकण्याची सवय नसलेल्या पिढीतील गोंधळासोबतच, छोट्या गोष्टींवर भडकणे, पटकन रडू येणे हे सर्व प्रदर्शित झाले आहे.

पालकांची चिंता

मुलांचे संगोपन करताना, प्रत्येक पालक शिक्षण, व्यवसाय, नोकरी, लग्न या सर्व गोष्टींवर लक्ष केंद्रित करतो. पण, आधुनिक आव्हानांमध्ये मधी ‘मोबाइल’ व मुलांचे सोशल मीडिया वापर हा एक मोठा मुद्दा बनला आहे. आज घराघरांत मोबाइल आहे, परंतु वापराचे प्रमाण विचारात घेणे आवश्यक आहे.

योग्य वापराचे महत्त्व

मोबाइलच्या वापराचा विचार करताना वापरकर्त्याचे वय आणि कार्य अत्यंत महत्त्वाचे आहे. परंतु, आज छोट्या मोठ्या सर्वांच्या हातात स्मार्टफोन आहे, जो मानसिक आरोग्यावर विपरीत परिणाम करतो. सोशल मिडिया तर्कसंगत विचार करण्यापेक्षा भावनिक गुंता वाढवतो.

लक्ष वेधून घेणारे व्यसन

सामाजिक मीडियावरची क्रियाकलाप, जसे की स्टोरीज आणि प्रतिक्रियांचे अवलोकन करणे, हे एक व्यसन बनू शकते. लक्ष वेधून घेतल्यावर, आनंद क्षणिक असतो, आणि त्याचा परिणाम चिडचिड आणि न्यूनगंड यावर दिसतो.

पालकत्वाची आव्हानं

‘फोमो’ (Fear of Missing Out) या भयानक संकल्पनेमुळे मुलांना त्यांच्या क्षमतांबद्दल अभाव आणि दबाव अनुभवायला लागतो. माता-पितांनी मुलांशी संवाद साधा, त्यांना योग्य मार्ग दाखवा आणि सोशल मीडिया साक्षरता विकसित करा.

सामग्रीची गुणवत्ता

उत्तम साहित्याच्या वाचनाने विचारसरणीला बळकटी येते, परंतु खराब सामग्रीतून हानीकारक माहिती पोटी येऊ शकते. त्यामुळे योग्य कंटेंटची निवड करणे आवश्यक आहे.

इलेक्ट्रोमॅग्नेटिक प्रभाव

मोबाइलच्या इलेक्ट्रोमॅग्नेटिक किरणांचा लहान मुलांच्या आरोग्यावर नकारात्मक प्रभाव पडतो. पालकांनी या धोक्यांची जागरूकता ठेवणे आवश्यक आहे.

जागरूकता महत्त्वाची

सोशल मीडिया वापरण्यावर वयोमर्यादेची मागणी वाढली आहे, कारण मुलांना सायबर गुन्ह्यांपासून संरक्षणाची आवश्यकता आहे. पालकांना एकत्रितपणे या समस्येच्या उपाययोजनेसाठी प्रयत्नशील राहणे गरजेचे आहे.

निष्कर्ष

तंत्रज्ञानाचे उपयोग पालकांनी प्रमाणित आणि आवडात्मक बनवावे, कारण ना फक्त तो उनके खर्चाचे साधन असावा किंबहुना त्याकडे एक साधी गेमिंग साधन म्हणून पाहिले जावे. प्रत्येक पिढीत संवाद महत्त्वाचा आहे, जी त्यांना योग्य दिशा देऊ शकते