नॉर्थ
कोरिया आणि किम जोंग सध्या कुठल्या कुठल्या युद्ध होणाऱ्या देशांना मदत करत आहेत याची
पण विश्लेषण करा
डोनाल्ड
ट्रम्प अमेरिकेचे राष्ट्रपती आणि किंग जोंग यांचे संबंध याचे विश्लेषण
किम
जोंग उन यांच्या मृत्यूच्या अफवा वारंवार का पसरतात?
उत्तर
कोरियाचे नेते Kim Jong Un यांच्याबाबत मृत्यू, गंभीर आजार किंवा सत्ताबदलाच्या
अफवा नवीन नाहीत. 2020 मध्ये
ते अनेक आठवडे सार्वजनिक
कार्यक्रमांपासून दूर राहिल्यानंतर "मेंदूतील रक्तस्रावामुळे
मृत्यू" किंवा "कोमामध्ये आहेत" अशा अफवा जगभर
पसरल्या होत्या. मात्र नंतर त्यांनी सार्वजनिक
कार्यक्रमात उपस्थित राहून त्या खोट्या ठरवल्या.
अशा
अफवांची प्रमुख कारणे
1. माहितीचा अभाव
- उत्तर
कोरिया हा जगातील सर्वात बंदिस्त देशांपैकी एक आहे.
- सरकारी
प्रचारयंत्रणेशिवाय
स्वतंत्र माहिती मिळत नाही.
- त्यामुळे
नेते काही दिवस सार्वजनिकरीत्या दिसले नाहीत की तर्कवितर्क सुरू होतात.
2. व्यक्तीकेंद्री सत्ता
- उत्तर
कोरियातील संपूर्ण राजकीय व्यवस्था एका व्यक्तीभोवती केंद्रित आहे.
- त्यामुळे
किम यांच्या आरोग्याबद्दलची कोणतीही बातमी जागतिक स्तरावर मोठी ठरते.
3. गुप्तचर युद्ध आणि प्रचार
- दक्षिण
कोरिया, अमेरिका, जपान, चीन आणि रशिया यांच्यातील धोरणात्मक स्पर्धेमुळे अनेक अपुष्ट माहितीचे तुकडे माध्यमांत येतात.
- काहीवेळा
जाणूनबुजून मनोवैज्ञानिक दबाव निर्माण केला जातो.
4. सोशल मीडिया आणि सनसनाटी वृत्तांकन
- अप्रमाणित
माहिती सोशल मीडियावर वेगाने पसरते.
- "हुकूमशहाचा
मृत्यू" अशा बातम्या लोकांचे लक्ष पटकन वेधून घेतात.
निष्कर्ष
किम
जोंग उन यांच्या मृत्यूच्या
अफवा मुख्यतः माहितीचा अभाव, बंदिस्त शासनव्यवस्था, गुप्तचर युद्ध आणि माध्यमांमधील सनसनाटीपणामुळे
पसरतात. बहुतांश वेळा अशा अफवा
नंतर खोट्या ठरतात.
उत्तर
कोरिया सध्या कोणत्या युद्धांमध्ये प्रत्यक्ष किंवा अप्रत्यक्ष मदत करत आहे?
1. रशिया - युक्रेन युद्ध
हे
उत्तर कोरियाचे सर्वात महत्त्वाचे युद्धसंबंधी योगदान मानले जाते.
उत्तर
कोरियाने:
- रशियाला
लाखो तोफगोळ्यांचा पुरवठा केला.
- अल्प
पल्ल्याची बॅलेस्टिक क्षेपणास्त्रे पुरवली.
- रशियन
प्रदेशात उत्तर कोरियन सैनिक पाठवले.
- 2024 मध्ये
रशिया-उत्तर कोरिया सामरिक भागीदारी करारावर स्वाक्षरी झाली.
अनेक
आंतरराष्ट्रीय अहवालांनुसार उत्तर कोरियाने रशियाला मोठ्या प्रमाणावर दारूगोळा आणि क्षेपणास्त्रे पुरवली
आहेत तसेच हजारो सैनिक
रशियाच्या बाजूने तैनात करण्यात आले आहेत.
यामागील
उत्तर कोरियाचा फायदा
- रशियाकडून
आर्थिक मदत.
- तेल,
अन्नधान्य आणि तंत्रज्ञान.
- उपग्रह,
क्षेपणास्त्र आणि संरक्षण तंत्रज्ञानातील सहकार्य.
- प्रत्यक्ष
युद्धाचा अनुभव.
2. मध्यपूर्वेतील संघर्ष
उत्तर
कोरिया दीर्घकाळापासून:
- इराणशी
संरक्षण सहकार्य
- क्षेपणास्त्र
तंत्रज्ञानाची देवाणघेवाण
- शस्त्रास्त्र
विकास क्षेत्रातील संबंध
ठेवत
आला आहे.
मात्र
सध्या रशिया-युक्रेन युद्धाइतका थेट लष्करी सहभाग
इतर कोणत्याही युद्धात असल्याचा ठोस सार्वजनिक पुरावा
उपलब्ध नाही. त्यामुळे रशियाला दिलेले समर्थन हेच सर्वात मोठे
आणि स्पष्ट उदाहरण
डोनाल्ड
ट्रम्प आणि किम जोंग उन यांचे संबंध
सुरुवात:
संघर्ष आणि धमक्या
2017 मध्ये:
- ट्रम्प
यांनी "Fire
and Fury" ची
भाषा वापरली.
- उत्तर
कोरियाने अणुचाचण्या आणि क्षेपणास्त्र चाचण्या केल्या.
- जगाला
युद्धाची भीती वाटू लागली.
नंतरची
मैत्रीपूर्ण राजनय
अचानक
संबंध बदलले आणि:
2018 - सिंगापूर शिखर परिषद
- अमेरिकेचे
विद्यमान राष्ट्राध्यक्ष आणि उत्तर कोरियाचा नेता यांची पहिली ऐतिहासिक भेट झाली.
2019 - हनोई परिषद
- दुसरी
बैठक झाली.
- निर्बंध
आणि अणुनिरस्त्रीकरण यावर एकमत झाले नाही.
2019 - DMZ भेट
- ट्रम्प
यांनी उत्तर आणि दक्षिण कोरियाला विभाजित करणाऱ्या सीमारेषेवर किम यांची भेट घेतली.
संबंधांचे
विश्लेषण
ट्रम्प
यांचा दृष्टिकोन
ट्रम्प
यांना "नेता-ते-नेता"
(Leader-to-Leader Diplomacy) शैली
आवडते. त्यांनी अनेकदा किम यांच्याशी "खूप
चांगले संबंध" असल्याचे सांगितले आहे.
किम
यांचा दृष्टिकोन
किम
यांनी ट्रम्प यांच्याशी वैयक्तिक संवाद ठेवला, पण अण्वस्त्र कार्यक्रम
सोडण्यास नकार दिला. आज
रशियाशी वाढलेल्या भागीदारीमुळे त्यांची अमेरिकेवरील अवलंबित्व कमी झाली आहे.
यश
आणि अपयश
यश
- अमेरिका
आणि उत्तर कोरिया यांच्यातील तणाव कमी झाला.
- प्रत्यक्ष
संवाद सुरू झाला.
- युद्धाचा
तात्काळ धोका कमी झाला.
अपयश
- उत्तर
कोरियाने अण्वस्त्रे सोडली नाहीत.
- कोणताही
दीर्घकालीन करार झाला नाही.
- हनोई
परिषद निष्फळ ठरली.
सामरिक
निष्कर्ष
- किम
जोंग उन यांच्या मृत्यूच्या अफवा त्यांच्या गुप्त आणि बंदिस्त शासनपद्धतीमुळे सतत निर्माण होतात.
- आज
उत्तर कोरिया रशियाचा सर्वात महत्त्वाचा लष्करी भागीदार बनला असून रशिया-युक्रेन युद्धात दारूगोळा, क्षेपणास्त्रे आणि सैनिकांच्या स्वरूपात मदत करत आहे.
- ट्रम्प
आणि किम यांचे संबंध वैचारिक किंवा संस्थात्मक नसून मुख्यतः व्यक्तिकेंद्रित राजनयावर आधारित होते.
- ट्रम्प-किम संवादामुळे तणाव कमी झाला, परंतु उत्तर कोरियाच्या अण्वस्त्र कार्यक्रमावर निर्णायक परिणाम झाला नाही.
हे
संपूर्ण प्रकरण पाहता, उत्तर कोरिया आज "अलग पण प्रभावशाली"
शक्ती म्हणून रशिया-चीन गटाकडे अधिक
झुकलेला दिसतो, तर अमेरिका आणि
उत्तर कोरिया यांच्यातील भविष्यातील संबंध ट्रम्प-किम वैयक्तिक समीकरणांवर
नव्हे तर बदलत्या जागतिक
सामरिक परिस्थितीवर अधिक अवलंबून असतील.
No comments:
Post a Comment