Services preparatory institute training boys 11th 12th class for NDA location Aurangabad

https://youtu.be/ISsL7hOUdrw?si=kcXdgfDQXsLFYFA9 

सैनिकी सेवापूर्व शिक्षण संस्था (Services Preparatory Institute – SPI), संभाजीनगर (औरंगाबाद) ही महाराष्ट्र शासनाने स्थापन केलेली, एनडीए खडकमळा व इतर संरक्षण अकादमींसाठी अधिकारी घडविणारी अग्रगण्य निवासी प्रशिक्षण संस्था आहे. स्थापना आणि उद्दिष्ट महाराष्ट्रात एनडीएमध्ये प्रवेश घेणाऱ्या मुलांची संख्या कमी असल्याचे लक्षात आल्यावर राज्य शासनाने १९७७ मध्ये संभाजीनगर येथे SPI ची स्थापना केली. या संस्थेचे मुख्य उद्दिष्ट म्हणजे महाराष्ट्रातील गुणवंत विद्यार्थ्यांना भारतीय सशस्त्र दलात अधिकारी म्हणून पाठविण्यासाठी त्यांना शैक्षणिक, शारीरिक आणि मानसिकदृष्ट्या तयार करणे होय. प्रवेश प्रक्रिया आणि शैक्षणिक घडण ही संस्था दहावी उत्तीर्ण होणाऱ्या किंवा अकरावीमध्ये प्रवेश घेणाऱ्या मुलांना एनडीए आणि इतर संरक्षण प्रवेशपरीक्षांसाठी विशेष प्रशिक्षण देते. विद्यार्थ्यांची निवड राज्यस्तरीय स्पर्धात्मक लेखी परीक्षा, मुलाखत व वैद्यकीय निकष यांच्या आधारे केली जाते, त्यामुळे येथे अत्यंत गुणवंत व सक्षम विद्यार्थीच प्रवेश मिळवतात. ​ ​ SPI मध्ये अकरावी–बारावीचे शिक्षण राष्ट्रीय शालेय अभ्यासक्रमानुसार होत असले तरी अभ्यासक्रमाची मांडणी अशी केली आहे की विद्यार्थ्यांची NDA/NA, TES इत्यादी प्रवेशपरीक्षांसाठीची शैक्षणिक पायाभरणी भक्कम होईल. गणित, भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र, इंग्रजी, सामान्य ज्ञान अशा विषयांवर विशेष भर देऊन UPSC‑NDA लिखित परीक्षेची सखोल तयारी करून घेतली जाते. प्रशिक्षण, शिस्त आणि व्यक्तिमत्त्व विकास SPI ही पूर्णत: निवासी संस्था असून येथे विद्यार्थ्यांना सैनिकी पद्धतीची दिनचर्या, वेळेचे व्यवस्थापन, स्वअनुशासन व टीमवर्क यांचे संस्कार दिले जातात. संस्थेचे दैनंदिन कार्यक्रम सकाळच्या शारीरिक प्रशिक्षणापासून ते सायंकाळच्या अभ्यास सत्रांपर्यंत अत्यंत नियोजनबद्ध रीत्या आखलेले असतात, ज्यामुळे मुलांमध्ये कर्तव्यभावना, नेतृत्वगुण व आत्मविश्वास विकसित होतो. संस्थेत बहुतेक प्रशिक्षक, अधिकारी व प्रशासकीय कर्मचारी हे सेवानिवृत्त सैन्य अधिकारी किंवा जवान आहेत; त्यामुळे विद्यार्थ्यांना प्रत्यक्ष सैन्य जीवनाचा अनुशासनबद्ध, प्रेरणादायी अनुभव मिळतो. खेळ, मैदानी उपक्रम, परेड, व्याख्याने, गटचर्चा, SSB मुलाखत सराव इत्यादींच्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांचा सर्वांगीण व्यक्तिमत्त्व विकास साधला जातो. प्रशासन आणि शासनाचे योगदान SPI ही महाराष्ट्र शासनाच्या सामान्य प्रशासन विभागाच्या अखत्यारीत चालवली जाते व तिचे प्रमुख हे कर्नल किंवा समतुल्य दर्जाचे सेवानिवृत्त सैन्य अधिकारी असतात. संस्थेच्या कारभारावर देखरेख ठेवण्यासाठी शासनाने एक गव्हर्निंग बॉडी नियुक्त केलेली आहे, जी प्रशिक्षणाची गुणवत्ता, धोरणात्मक निर्णय आणि संस्थेचा दीर्घकालीन विकास पाहते. उल्लेखनीय यश आणि गौरव गेल्या चार–पाच दशकांत SPI ने महाराष्ट्रातील असंख्य युवांना एनडीए, भारतीय नौदल अकादमी (INA), १०+२ तांत्रिक प्रवेश योजना (TES) आणि इतर संरक्षण प्रशिक्षण संस्थांमध्ये अधिकाऱ्यांकरिता घडवले आहे. ​ या संस्थेच्या माजी विद्यार्थ्यांपैकी अनेकजण भारतीय सैन्य, नौदल आणि वायुसेनेमध्ये उंच पदांवर कार्यरत असून त्यांनी युद्ध, ऑपरेशन्स आणि शांतीकाळातील विविध मोहिमांत देशाची मान उंचावली आहे. ​ ​ अलिकडच्या वर्षांत SPI आणि त्याच धर्तीवर सुरू झालेल्या गर्ल्स सर्व्हिसेस प्रिपरेटरी इन्स्टिट्यूट (GSPI) नाशिक या दोन्ही संस्थांचे NDA प्रवेश व UPSC‑NDA लिखित परीक्षेतील निकाल राज्यात आदर्श मानले जातात. काही वर्षांत SPI व GSPI मिळून 400 हून अधिक कॅडेट्सनी NDA‑INA प्रवेश परीक्षा यशस्वीरीत्या पार केली असून, त्या माध्यमातून या संस्थेची गुणवत्ता व परिणामकारकता सिद्ध झाली आहे. ​ निष्कर्षात्मक परिप्रेक्ष्य संभाजीनगर येथील सर्व्हिसेस प्रिपरेटरी इन्स्टिट्यूट ही केवळ स्पर्धा परीक्षा प्रशिक्षण देणारी संस्था नसून, देशभक्त, शिस्तबद्ध व जबाबदार नागरिक बनवणारी घडणाघडणारी विद्येची गुरुकुल परंपरा आहे. महाराष्ट्रातील दहावी–अकरावीच्या विद्यार्थ्यांसाठी ही संस्था भारतीय सशस्त्र दलात अधिकारी होण्याचे स्वप्न साकार करणारा विश्वासार्ह व प्रेरणादायी मार्ग म्हणून ओळखली जाते.